Αρκτοστάφυλος-uva ursi: Φαρμακευτικές ιδιότητες και χρήσεις

arktostafylos-uva-ursi-farmakeftikes-idiotites-ofeli-kai-hriseis

Αρκτοστάφυλος-uva ursi: Φαρμακευτικές ιδιότητες και χρήσεις

Περιγραφή

Η λατινική ονομασία του βοτάνου είναι Arctostaphylos uva ursi και ανήκει στην οικογένεια των Ερικοειδών. Το συναντούμε και με τις ονομασίες αρκουδοκούμαρο ή αρκουδοστάφυλο. Προφανώς αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι καρποί του φυτού, είναι εξαιρετική λιχουδιά για τις αρκούδες.

Ο Αρκτοστάφυλος είναι ένας αειθαλής θάμνος, με διακλαδιζόμενα, ακανόνιστα στελέχη και καταπράσινα, μικρά, πολύ σκληρά φύλλα και ανθεκτικά που ευδοκιμεί κυρίως σε εύκρατες περιοχές του βορείου ημισφαιρίου.

Το όνομα uva ursi έχει την καταγωγή του στις λατινικές λέξεις uva που σημαίνει σταφύλι και ursus που σημαίνει αρκούδα. Το άρκτος (αρκούδα) είναι η ελληνική ερμηνεία της λέξης uva.

Φυτρώνει στη βόρειο Ελλάδα σε ορεινές τοποθεσίες.

Δυστυχώς λόγω της εντατικής συλλογής που γινόταν από παλιά έχει εξαφανισθεί από πολλές περιοχές της χώρας μας. Είναι ένας θάμνος μικρός και φουντωτός που φτάνει σε ύψος το ένα μέτρο περίπου και είναι καταπράσινος όλο το χρόνο (αειθαλές).

Έχει πράσινα δερματώδη, γυαλιστερά φύλλα από πάνω με έντονα νεύρα στο κάτω μέρος. Τα άνθη του βγαίνουν νωρίς την άνοιξη, ροδόλευκα, μικρά, σφαιρικά και κρεμαστά σαν καμπανούλες με οδοντωτό άνοιγμα. Οι καρποί του είναι στρογγυλοί και κόκκινοι όταν ωριμάζουν, με μέγεθος ρόγας σταφυλιού και έχουν ξινή γεύση. Είναι στενός συγγενής της κουμαριάς.
Κούμαρο ένα άγριο φρούτο της Ελληνικής χλωρίδας με ιαματικές ιδιότητες 

Ιστορία

Ιστορικά, το Bearberry υπήρξε μία από τις πιο επιτυχημένες θεραπείες για τις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, τις πέτρες στα νεφρά, καθώς και μια σειρά από άλλες ασθένειες, όπως η βρογχίτιδα, ο σταφυλόκοκκος κ.τ.λ. 

Οι ινδιάνοι της Αμερικής χρησιμοποιούσαν το βότανο από τον 2ο αιώνα για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων της ουροδόχου κύστης, την ουρηθρίτιδα, τις πέτρες νεφρών και την κυστίτιδα. Τους καρπούς τους χρησιμοποιούσαν για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Τα φύλλα επίσης, τα έβαζαν ως αρωματικό μαζί με καπνό, στις πίπες που κάπνιζαν στις θρησκευτικές τους τελετές.

Η πρώτη μνεία της αρκτοστάφυλλου ως φαρμακευτικό βότανο στην Ευρώπη αναφέρεται στον 12ο αιώνα. Υπάρχουν αρχεία από το δέκατο τρίτο αιώνα στην Ουαλία (Οι γιατροί του Myddfai) που αναφέρονται στις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού. Κατά τον Μεσαίωνα χρησιμοποιήθηκε ως διουρητικό βότανο. Ο Κλούσιους το περιγράφει το 1601 και ο Γκέρχαρντ το 1763 το συνιστά για φαρμακευτική χρήση.

Ο Μάρκο Πόλο τον 13ο αιώνα αναφέρει ότι οι κινέζοι το χρησιμοποιούσαν ως διουρητικό, για να θεραπεύσουν νεφρούς και προβλήματα ουροδόχου κύστης.

O αρκτοστάφυλλος έχει μια θέση όχι μόνο στη βοτανολογία των τελευταίων αιώνων αλλά και στη σύγχρονη φαρμακοποιία.

Συστατικά-χαρακτήρας:

Τα φύλλα περιέχουν δύο γλυκοσίδια. Το αρβουτοσίδιο και το μεθυλαρβουτοσίδιο. Η περιεκτικότητα σε γλυκοσίδια, ποικίλλει ανάλογα με την προέλευση του βοτάνου και την εποχή συλλογής. Οι άλλες δραστικές ουσίες που περιέχει είναι τανίνες 6% της κατεχινικής ομάδας, διουρητικές φλαβόνες, φυτικές χρωστικές, πτητικό έλαιο και ρητίνη.

Το φυτό αυτό ακόμη περιέχει πολύτιμα συστατικά για την υγεία, όπως αρβουτίνη, ουρσολικό οξύ,  αιθέριο έλαιο, υδροκινόνες (κυρίως αρβουτίνη, μέχρι 17%), φαινολικές γλυκοσίδες και φλαβονοειδή.

Έρευνα

Η έρευνα για τον Αρκτοστάφυλο, έχει επικεντρωθεί κυρίως σε ένα αντισηπτικό συστατικό του, την αρμπουτίνη το οποίο αποτελεί το 7%-9% των φύλλων του φυτού. Η αρμπουτίνη μετατρέπει την υδροκουϊνόνη (συστατικό με αντισυπτικές ιδιότητες στην ουροδόχο σωλήνα). Ολόκληρο το εκχύλισμα του φυτού (και όχι η απομονωμένη αρμπουτίνη), είναι αποτελεσματικό φαρμακευτικά, για την καταπολέμηση των λοιμώξεων της ουρουδόχου κύστης.

Ο αρκτοστάφυλος έχει διουρητικές ικανότητες και είναι αποτελεσματικός στην καταπολέμηση του μικροβίου E. Coli που προσβάλλει την ουροδόχο κύστη και προκαλεί ουρολοιμώξεις.
Σύμφωνα με πολλές έρευνες τα τελευταία χρόνια η τακτική χρήση του Αρκτοστάφυλου, αλλά και του Cranberry δρά προληπτικά κατά των μολύνσεων της ουροδόχου κύστης.
Γιατί ο χυμός κράνμπερι αποτρέπει την ουρολοίμωξη 

Τα φύλλα του περιέχουν χημικές ουσίες που μετατρέπονται σε υδροκινόνες όταν έρθουν σε επαφή με τα ούρα και κατά συνέπεια απολυμαίνουν τα ούρα και τα σχετιζόμενα μ’ αυτά όργανα. Αυτή η ιδιότητα καθιστά το uva ursi ιδιαίτερα σημαντικό για τη θεραπεία πολλών διαταραχών του ουροποιητικού συστήματος.

Ο Αρκτοστάφυλος είναι βότανο με στυπτικές κυρίως ιδιότητες για την ουροδόχο κύστη με πολύ ευεργετική δράση στις ασθένειες της ουροδόχου κύστης όπως: νυχτερινή ούρηση, κυστίτιδα, μολύνσεις των νεφρών και του ουροδόχου σωλήνα. Επίσης μπορεί να καταπολεμά και τις πέτρες στα νεφρά.

arktostafylos-uva-ursi-farmakeftikes-idiotites-ofeli-kai-hriseis

Οφέλη και χρήσεις

Το uva ursi έχει χρησιμοποιηθεί στη θεραπεία προβλημάτων του ουροποιητικού συστήματος στην Αμερική και την Ευρώπη. Το κύριο ενεργό συστατικό του uva ursi, η αρβουτίνη (arbutin), είχε χορηγηθεί ως αντισηπτικό του ουροποιητικού συστήματος μέχρι την εμφάνιση των αντιβιοτικών σουλφωνίου.

Τα φύλλα του φυτού, λόγω των στυπτικών του ιδιοτήτων, χρησιμοποιούνται για τη διάρροια, τη δυσεντερία, τις λοιμώξεις της ουροδόχου κύστης και γενικότερα του ουροποιητικού συστήματος. Περιέχουν δύο πολύτιμα συστατικά, τις ουσίες αρβουτίνη και μεθυλο-αρβουτίνη, οι οποίες μετασχηματίζονται σε υδροκινόνη στο έντερο.

Λοιμώξεις του Ουροποιητικού Συστήματος

Η Ευρωπαϊκή Επιστημονική Εταιρεία Φυτοθεραπείας (European Scientific Co-operative on Phytotherapy) συνιστά τη χρήση του uva ursi για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος που δεν απαιτούν αντιβιοτική αγωγή, όπως η κυστίτιδα

Ο μηχανισμός της θεραπείας περιλαμβάνει τη διάσπαση της αρβουτίνης σε υδροκινόνη μέσα στο έντερο. Αφού αυτή η ένωση απορροφηθεί από το έντερο, συνδέεται με άλλες ενώσεις, σχηματίζοντας δύο επιπλέον χημικές ουσίες που προλαμβάνουν και θεραπεύουν τις λοιμώξεις. Κατά τη διάρκεια της έκκρισης της, η αρβουτίνη ασκεί μια αντισηπτική επίδραση στην βλεννογόνο μεμβράνη του ουροποιητικού. Στη Γερμανία, έχει εγκριθεί επίσημα ως αντισηπτικό κατάλληλο για το ουροποιητικό σύστημα.

Μετά από τροποποίηση στο ήπαρ, η τελική ουσία φθάνει στους νεφρούς όπου και θα εκκριθεί. Παράλληλα, το uva ursi δρα ως αντισηπτικό στη χολή. Έτσι, άλλες διαταραχές που μπορούν να αντιμετωπιστούν με το uva ursi είναι οι χολόλιθοι, η νεφρίτιδα, οι πέτρες στους νεφρούς και το εξασθενημένο ήπαρ και νεφροίΜελέτες επιβεβαίωσαν τις αντιβακτηριδιακές του ιδιότητες, παρόλο που η κλινική αποτελεσματικότητα του δεν έχει επισήμως αξιολογηθεί. 

Τα γλυκοσίδια που περιέχει και ιδιαίτερα

η αβρουτίνη με την επίδραση της εμουλσίνης ή οξέων διασπάται και μετατρέπεται σε υδροκίνη και μετυλιδροκινόνη που έχουν απολυμαντική δράση. Αυτή η μετατροπή γίνεται σε ερεθισμένους ουροφόρους οδούς και όχι σε υγιή όργανα.

Στις ασθένειες των ουροφόρων οδών μπορεί το βότανο να αποδώσει μόνο όταν τα ούρα έχουν αλκαλική αντίδραση. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί αν παράλληλα με την αλκαλική τροφή που τρώμε, χρησιμοποιήσουμε διττανθρακικό νάτριο για να δυναμώσει η δράση του βοτάνου, όταν τα ούρα είναι όξινα.

Επίσης το βότανο χρησιμοποιείται όταν υπάρχει άμμος ή εξελκώσεις στο νεφρό ή την ουροδόχο κύστη. Μπορεί να χορηγηθεί στην αγωγή λοιμώξεων όπως η πυελίτιδα και η κυστίτιδα ή σαν μέρος μιας ολιστικής προσέγγισης για πιο χρόνια προβλήματα των νεφρών. Είναι χρήσιμο στην αγωγή της άμμου (ψαμμίαση) ή των λίθων στα νεφρά. Λόγω της μεγάλης στυπτικότητας χρησιμοποιείται σε μερικές μορφές νυκτερινής ενούρησης. Με τη μορφή των κολπικών πλύσεων είναι χρήσιμο στις εξελκώσεις και τις λοιμώξεις του κόλπου.

Το βότανο συνδυάζεται καλά για τις ουρικές λοιμώξεις με Αγριάδα και Αχιλλέα. Δίνεται και σε συνδυασμό σε ίσες ποσότητες με Λιναρόσπορο.

Η χρήση του χρωματίζει τα ούρα. Δεν χρειάζονται μεγάλες δόσεις.

Στην ομοιοπαθητική χρησιμοποιούν ένα βάμμα από νωπά φύλλα, εναντίον της κυστίτιδας, της χρόνιας πυελονεφρίτιδας και της λιθίασης.

Εξωτερική χρήση

O αρκτοσταφυλλος είναι ένα ισχυρό τονωτικό για το σώμα, με εξαιρετικές αντισηπτικές ιδιότητες για το δέρμα. Χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο σε προϊόντα φροντίδας, στη σύγχρονη κοσμετολογία. Οι εταιρείες καλλυντικών στρέφονται στη δημιουργία προϊόντων με φυσικά συστατικά για την καταπολέμηση των παθήσεων του δέρματος και προσφέρουν ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις, ειδικά για τα άτομα με ευαίσθητο δέρμα και αλλεργίες.

O αρκτοστάφυλλος βοηθά στην ανανέωση των κυττάρων και είναι ένα εξαιρετικό αντιοξειδωτικό. Καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες, προλαμβάνοντας τις δερματικές παθήσεις και, επιπλέον, λειτουργεί ως ένα φυσικό αντηλιακό.

Παρασκευή και δοσολογία:

  • Παρασκευάζεται ως έγχυμα. Ρίχνουμε ένα φλιτζάνι βραστό νερό σε 1-2 κουταλιές του τσαγιού ξηρό βότανο και το αφήνουμε 10-15 λεπτά. Σουρώνουμε και πίνουμε έως τρεις φορές την ημέρα.
  • 700-1000mg τυποποιημένο εκχύλισμα Αρκτοστάφυλου (κάψουλες, ταμπλέτες που περιέχουν 20% αρμπουτίνη), τρείς φορές την ημέρα
  • αλκοολούχο βάμμα 5ml τρείς φορές την ημέρα

Ασφάλεια – Προφυλάξεις – Παρενέργειες

Το uva ursi θα πρέπει να χρησιμοποιείται προσεκτικά λόγω της τοξικότητας του ενεργού συστατικού του, της αρβουτίνης. Η υδροκινόνη, που προκύπτει από τη διάσπαση της αρβουτίνης, είναι μια τοξίνη του ήπατος και είναι καρκινογόνος και ερεθιστική.

Η υπερβολική δόση μπορεί να προκαλέσει γλυκοζουρία και να βλάψει το συκώτι. Η φυσιολογική χρήση του στην κατάλληλη δοσολογία είναι απόλυτα ασφαλής. Επίσης αν το χρησιμοποιούμε για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα.

Η αρβουτίνη, εάν χρησιμοποιηθεί σε καθαρή μορφή, μπορεί να προκαλέσει βόμβο, εμετό, παραλήρημα, σπασμούς, κατάρρευση και ενδεχόμενο θάνατο.

Οι σοβαρές παρενέργειες είναι σπάνιες εάν το βότανο χρησιμοποιηθεί για μικρό χρονικό διάστημα. Εάν γίνει παρατεταμένη χρήση, μπορεί να παρουσιαστούν γαστρεντερικές διαταραχές όπως ελαφριά ναυτία και εμετός.

Το uva ursi δεν συνιστάται σε παιδιά, έγκυες, γυναίκες σε θηλασμό ή σε άτομα που πάσχουν από σοβαρή ασθένεια του ήπατος ή των νεφρών.

Αλληλεπιδράσεις και αντενδείξεις 

Το uva ursi είναι λιγότερο αποτελεσματικό όταν λαμβάνεται σε συνδυασμό με φάρμακα ή συμπληρώματα που αυξάνουν την οξύτητα των ούρων, όπως η βιταμίνη C και ο χυμός του Cranberry.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε λοιπόν αυτό που ισχύει άλλωστε για όλα τα βότανα. Η σωστή δόση και χρήση τους είναι αυτή που αναδεικνύει την ωφέλεια τους στον οργανισμό μας.
Γι’ αυτό απαραίτητα πριν χρησιμοποιήσουμε οτιδήποτε συμβουλευόμαστε ειδικό!

Στοιχεία από
www.douni.gr 

votanaki.blogspot.gr 
www.sensities.com 
www.herb.gr


Οι συνταγές λειτουργούν στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής και μιας γενικότερης αλλαγής του τρόπου ζωής, από τον οποίο προέκυψαν εξ αρχής τα παραπάνω περιγραφόμενα προβλήματα υγιείας.


Η σελίδα έχει πληροφοριακό χαρακτήρα. Συμβουλεύεστε πάντα το γιατρό σας.
Η χρήση όσων αναφέρονται είναι αποκλειστικά και μόνον δική σας ευθύνη.


Ενδιαφέροντα άρθρα...

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *